Portráid de Bhrian Friel

Nochtann an tAire Cultúir portráid de Bhrian  Friel sa Ghailearaí Náisiúnta.

PREASRÁITEAS: 16 Iúil 2010 

Rinne Mary Hanafin, T.D., an tAire Turasóireachta, Cultúir agus Spóirt portráid de Bhrian Friel, an drámadóir agus an scríbhneoir iomráiteach a nochtadh inniu (Dé hAoine, an 16 Iúil) i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann.

Choimisiúnaigh Bord Gobharnóirí agus Caomhnóirí an Ghailearaí an phortráid le Mick O’Dea RHA mar chuid de shraith portráidí de chuid na linne seo sa bhliain 2009 ar chomóradh cothrom 80 bliain ó bhrith an drámadóra.

Dúirt an tAire Mary Hanafin, agus í ag déanamh gairdis leis an ealaíontóir Mick O'Dea as ucht a chuid portráidíochta: “Tá portráid atá lán den mhachnamh agus den tuiscint déanta ag Mick O’Dea de Bhrian Friel, duine de na drámadóirí, léiritheoirí amharclainne agus scríbhneoirí is mó le rá in Éirinn.  Tá curtha go mór ag Brian le saol cultúrtha an náisiúin agus téann an tionchar atá aige ar scríbhneoirí na hÉireann faoi láthair, agus orthu siúd atá ag teacht chun cinn, go smior.  Tá cáil mhór tarraingte arís ag a chuid saothair ar an tír agus ar an amharclannaíocht in Éirinn.  Cuirfidh an phortráid le O'Dea feasta leis an mbailiúchán iontach sa Ghailearaí Náisiúnta agus seasfaidh sí mar chomhartha ar dhuine de phearsaí stairiúla na hÉireann agus de dhrámadóirí móra na linne."

San Ómaigh i gContae Thír Eoghain a rugadh Brian Friel.  Foilsíodh an chéad chnuasach dá chuid, The Saucer of Larks, sa bhliain 1962, an bhliain chéanna ar léiríodh an chéad saothar mór amharclannaíocht dá chuid, The Enemy Within, a tharraing moladh mór ón lucht critice.  Réitigh sin an bealach do Philadelphia Here I Come!, a cuireadh ar stáitse mar chuid d'Fhéile Amharclannaíochta Bhaile Átha Cliath sa bhliain 1964 agus a chuir bonn daingean faoi cháil Friel.  Bhí sé ar dhuine de lucht bunaithe Field Day sa bhliain 1980, an compántas amharclainne a chuir dráma nua leis, Translations, ar stáitse.  Tá an saothar sin agus ceann eile ó shin freisin, Dancing at Lughnasa (1990), i measc shaothair chlasaiceacha amharclannaíocht na hÉireann faoi seo.  Tá níos mó ná fiche dráma ar fad scríofa ag Brian Friel, cóiriú ar shaothar le scríbhneoirí de leithéid Turgenev agus Chekhov ina measc, agus tá an nuáil i gcúrsaí foirme agus scil neamhghnách maidir le caint a scríobh ar na tréithe a bhaineann go seasta lena chuid saothair.

Is iomaí gradam bronnta ar Mick O’Dea, ealaíontóir a rugadh i gContae an Chláir ar cuireadh saothar leis ar taispeáint in Éirinn agus thar lear.  Toghadh ina chomhalta sa bhliain 1996 é den Acadamh Ibernach Ríoga agus d'Aosdána.

Sa phortráid thrí-cheathrúnach seo, léiríonn an t-ealaíontóir Friel i mbun smaointeoireachta agus dírítear ar ghnás an scríbhneora barra na méar a thabhairt lena éadan, gné a chuireann le tréith mhachnamhach na portráide.

Dúirt Raymond Keaveney, Stiúrthóir an Ghailearaí Náisiúnta: “Is cúis áthais agus onóra dúinn an phortráid seo de  Bhrian Friel a bheith mar chuid den Bhailiúchán Náisiúnta Portráidí.  Tá an bhaint seo le healaín na portráidíochta ar cheann de na bealaí ina gcaomhnaíonn an Gailearaí Náisiúnta an bhaint le pobal na linne seo agus le healaín na linne.  Is den tábhacht go gcoinneofaí traidisiún na portráidíochta i dtreis chomh maith le ceiliúradh a dhéanamh ar phortráidí iontacha na haimsire atá caite, saothar ealaíontóirí de leithéid Willliam Orpen mar shampla a bhfuil an-tóir ag an bpobal ar a phortráid de John McCormack a ceannaíodh don bhailiúchán anuraidh."

Portráid de Bhrian Friel (1929-), Drámadóir agus Scríbhneoir, le Mick O’Dea RHA, ar taispeáint don phobal i Sciathán na Mílaoise, ó Dé Sathairn, an 17 Iúil 2010, amach.

Bíonn cead isteach saor in aisce go dtí an bailiúchán buan.


Sonraí Teagmhála do Chuairteoirí:
Seirbhísí Cuairteora NGI: Guthán (01) 661 5133 Rphost visitorservices@ngi.ie
Uaireanta Oscailte an Ghailearaí:
Luan-Satharn 9.30am-5.30pm; Déardaoin 9.30am-8.30pm;
Dé Domhnaigh 12.00pm-5.30pm. Tá cead isteach saor in aisce chuig an nGailearaí.


Le haghaidh breis eolais & íomhánna, téigh i dteagmháil le:
Valerie Keogh/Emma Pearson
Oifig Chumarsáide & Phreasa
Gailearaí Náisiúnta na hÉireann
Cearnóg Mhuirfean, Baile Átha Cliath 2
Rphost: press@ngi.ie